Hội chứng Cushing: Nguyên nhân, triệu chứng

Hội chứng Cushing là gì?

Hội chứng Cushing là tình trạng dư thừa cortisol mạn tính trong máu, gây ra một số thay đổi đặc trưng trên cơ thể (chân tay ốm yếu, tích mỡ ở mặt, bụng và gáy). Đây là một rối loạn đa cơ quan đưa đến nhiều biến chứng khác nhau cho cơ thể. Trong đó, quan trọng là đái tháo đườngtăng huyết áp. Hội chứng Cushing thường gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới.

Nguyên nhân hội chứng Cushing:

1. Dùng thuốc cortisol kéo dài:

Việc sử dụng những thuốc có chứa glucocorticoid (cortisol) là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hội chứng Cushing. Chất này thường có trong các loại thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc, thuốc corticoid không được kê toa. Đây được gọi là nhóm hội chứng Cushing ngoại sinh.

2. Bệnh lý nội tiết:

Các rối loạn nội tiết cũng gây tăng nồng độ cortisol máu, từ đó gây ra hội chứng Cushing nội sinh. Các rối loạn này được phân thành 2 nhóm: Nhóm phụ thuộc ACTH và nhóm không phụ thuộc ACTH.

Nhóm phụ thuộc ACTH:

Nhóm này chiếm 80% các bệnh lý nội tiết gây ra hội chứng Cushing. Nguyên nhân là do việc tăng tiết ACTH kéo dài sẽ làm tăng sản vỏ thượng thận. Vỏ thượng thận tăng sản sẽ tiết nhiều cortisol vào máu hơn.

Một số bệnh gây tăng tiết ACTH như: U tuyến yên, u lồng ngực tiết ACTH, u tiết CRH. Trong đó, u tuyến yên là nguyên nhân thường gặp nhất, và được gọi là bệnh Cushing.

Nhóm không phụ thuộc ACTH:

Nhóm này thường không phổ biến, thường do u tự tiết ra được cortisol và đưa vào máu. Một số bệnh lý gây hội chứng Cushing không phụ thuộc ACTH như:

  • U tuyến thượng thận một bên.
  • Tăng sản thượng thận nốt to hai bên (AIMAH).
  • Tăng sản dạng nốt to sắc tố nguyên phát.
  • Hội chứng McCune-Albright: Do đột biến protein Guanine trong cơ thể thành một protein giống với ACTH, từ đó kích thích gây tăng cortisol.

Biểu hiện hội chứng Cushing:

Một số triệu chứng Cushing điển hình

Một số dấu hiệu đặc trưng của hội chứng Cushing biểu hiện ra bên ngoài mà ta có thể quan sát được trên lâm sàng là:

Béo phì ở vùng trung tâm (mặt, cổ, gáy, bụng, ngực, mông), mặt tròn như mặt trăng và đỏ, nổi mụn trứng cá. Da sậm, mỏng và teo, có nhiều vết bầm máu tự nhiên, vết rạn da (ở bụng dưới, đùi, mông, nách). Gặp nhiều vấn đề về da (chậm lành vết thương, dễ nhiễm nấm ở da và móng).

Rậm lông ở nữ (80%, thường ở mặt, ngực, bụng, đùi) và thưa lông ở nam. Ở nữ, thường gây vô kinh, thiểu kinh, đối với nam giới thì làm tinh hoàn mềm nhão.

Yếu cơ tay chân (nhất là chân) là dấu hiệu phổ biến, do giảm khối lượng cơ và protein toàn cơ thể. Đau nhức xương khớp là dấu hiệu nặng của hội chứng Cushing, do cortisol tác động lên xương làm loãng xương, hẹp đốt sống hoặc thậm chí gãy xương ở phụ nữ mãn kinh.

Tăng huyết áp, mất ngủ, thay đổi tính tình cũng là những triệu chứng thường gặp của hội chứng Cushing. Ngoài ra, còn những triệu chứng khác như phù mắt cá chân, khát nước, tiểu nhiều.

Chia sẻ bài viết: