Vàng da ở trẻ sơ sinh: Nguyên nhân, điều trị

Nguyên nhân vàng da sơ sinh:

Vàng da ở trẻ sơ sinh là một hiện tượng rất thường gặp trên lâm sàng. Nguyên nhân phần lớn là do việc tăng phá huỷ hồng cầu, từ đó làm giải phóng bilirubin vào máu. Khi nồng độ bilirubin trong máu quá nhiều sẽ gây vàng da ở trẻ sơ sinh.

Bình thường, sau khi các hồng cầu già chết đi, chúng sẽ giải phóng 1 lượng nhỏ bilirubin “không kết hợp” vào máu. Trong máu, các bilirubin này sẽ được gắn vào albumin để vận chuyển đến gan. Tại gan, bilirubin không kết hợp sẽ được chuyển thành bilirubin kết hợp và sau đó thải ra ngoài theo đường mật.

Một số trẻ sơ sinh có chức năng gan chưa hoàn thiện sẽ không thể chuyển hoá và thải trừ hết bilirubin. Vì vậy, lượng bilirubin này sẽ tích tụ trong máu và gây ra vàng da. Đây gọi là hiện tượng vàng da “sinh lý” ở trẻ sơ sinh.

Tuy nhiên, khi bilirubin tăng quá nhanh trong máu sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh và não của trẻ. Nếu nặng, trẻ có thể mắc hội chứng Kernicterus (vàng da tổn thương nhân xám ở não). Vì vậy, vàng da ở trẻ sơ sinh cần được phát hiện và điều trị sớm.

Ngoài ra, nuôi ăn qua truyền tĩnh mạch cũng là một nguyên nhân gây vàng da ở trẻ sơ sinh. Khi ngưng truyền tĩnh mạch và chuyển sang cho trẻ bú, hiện tượng vàng da sẽ chấm dứt.

Điều trị vàng da sơ sinh:

1. Quang trị liệu (chiếu đèn):

Phương pháp điều trị đơn giản và hiệu quả nhất là chiếu đèn (quang trị liệu). Đây cũng là cách điều trị phổ biến nhất đối với những trẻ vàng da sinh lý.

Trẻ sẽ được cởi quần áo, mặc tã, băng kín mắt và đặt vào nôi để chiếu đèn xanh. Khoảng cách từ đèn đến da trẻ thường là 50 cm. Khi rọi đèn, cần xoay trở tư thế trẻ mỗi 3 giờ. Trẻ phải được chiếu đèn liên tục trong thời gian điều trị. Nếu việc chiếu đèn phải tạm ngừng thì thời gian mỗi lần ngừng không được quá 30 phút. Đây là khoảng thời gian cho trẻ thay tã và bú mẹ. Nếu trẻ đang nuôi ăn bằng ống hay truyền tĩnh mạch thì không ngưng rọi đèn khi cho trẻ ăn).

Theo dõi mức bilirubin của trẻ mỗi 24-48 giờ, ngưng rọi đèn khi mức bilirubin < 15 md/dL hoặc khi thân nhiệt trẻ > 37,5oC. Nếu không đo được bilirubin thì ngưng rọi đèn sau 3 ngày.

2. Thay máu:

Trẻ sẽ được thay máu nếu như phương pháp chiếu đèn không hiệu quả hoặc Hct < 35%. Khi tốc độ tăng bilirubin trong máu của trẻ cao > 0,5 mg/dL/giờ, việc lọc máu có thể được xem xét (tuy nhiên, đa số trẻ sẽ được điều trị thử bằng quang trị liệu trong 2 giờ đầu, nếu tốc độ tăng bilirubin vẫn không giảm < 0,5 mg/dL/giờ thì mới bắt đầu thay máu).

Ngoài ra, trẻ cũng có thể được truyền albumin nhằm điều trị triệu chứng vàng da sơ sinh và giảm biến chứng tổn thương não và hệ thần kinh.

Chia sẻ bài viết: